Katalog obiektów

Cmentarz żydowski w Kożminie Wielkopolskim

komentarze: 0

KOŹMIN WIELKOPOLSKI

Miasto w powiecie krotoszyńskim, położone ok. 90 km na południowy wschód od Poznania.

 Pierwszy cmentarz żydowski w Koźminie powstał pod koniec XVIII wieku, wokół nowo zbudowanej drewnianej synagogi. Ze względu na znaczny wzrost liczby ludności, jak również zagrożenie epidemiologiczne, gmina otrzymuje od Kazimierza Nestora Sapiehy, właściciela Koźmina w latach 1772 - 1791, ziemię pod nowy cmentarz niedaleko miasta, przy miejscowości Orla, w lesie zwanym "Koszewiec". Ostateczna decyzja o likwidacji starego cmentarza pochodzi z 1872 roku, wiązała się ona z budową nowej, murowanej synagogi. Po ekshumacji szczątki pochowano w zbiorowej mogile nr 446 na nowym kirkucie, a na kamieniu umieszczono datę  17 Siwen 5629  (1869r.)
Cmentarz żydowski w Koźminie jest jedną z  najlepiej zachowanych nekropolii wyznania mojżeszowego na terenie Wielkopolski. Znajduje się tu ponad 200 macew w bardzo dobrym stanie z początku XIX wieku i późniejszych. Najstarsza zachowana pochodzi z roku 1806 i jest to nagrobek Jehudy. Ostatnim pochowanym na kirkucie był Nathan Mośkiewicz, zmarły w 1969 roku. Jego nagrobek, jako jedyny posiada inskrypcję w języku polskim.

W okresie II wojny światowej Niemcy zamierzali   zlikwidować  cmentarz.  Najpierw  ograbili nagrobki z wszelkich  metalowych ozdób, tj. tablic, medalionów, łańcuchów  i lamp. Członkowie organizacji Hitler-Jugend  przewrócili wiele macew. Po pewnym czasie, z nieznanych powodów zaniechano dzieła  zniszczenia.  Według   ustnych  przekazów, władze hitlerowskie  w Koźminie uznały, iż nagrobki „są tak  piękne i wykonane  z drogich kamieni, że należy je  zachować,  bowiem mogą się przydać po wojnie’’.
Po zakończeniu wojny, cmentarz   pozbawiony  właściwej  opieki  ulegał  niszczącemu  działaniu   przyrody i ludzkiej  bezmyślności.  Cmentarz  ma dużą  wartość  jako zabytek kultury, a  wiele nagrobków  ma dużą  wartość  artystyczną.
Cmentarz żydowski w Koźminie swój obecny doskonały stan zawdzięcza panu Jerzemu Fornalikowi, nauczycielowi ze Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego w Borzęciczkach, autorowi programu "Antyschematy", w ramach którego uczniowie porządkują i inwentaryzują cmentarze żydowskie.

Strony: 1 2 3 4

Mapa obiektu

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Do wiadomości redakcji (nie będzie publikowany)

Kod z obrazka:

Partnerzy

  • Radio Merkury
  • Głos Wielkopolski
  • Nasze miasto