Katalog obiektów

Kościół pw. św. Michała Archanioła w Uzarzewie

dział: Architektura
komentarze: 0

UZARZEWO

Wieś w gminie Swarzędz, leżąca na północnej skarpie doliny  rzeczki Cybiny, około 15 km na wschód od Poznania, przy Szlaku Piastowskim. Odkryto tu ślady obecności człowieka z czasów mezolitu oraz pozostałości osad neolitycznych. Nieprzerwane dzieje wsi sięgają głęboko czasów pogańskich.


Historia parafii zaczyna się od jej założenia prawdopodobnie już w XII wieku, a pierwszy, drewniany kościół powstał z fundacji królewskiej. Współcześnie, w dolinie rzeki na niewysokim wzniesieniu, znajduje się malowniczy, szachulcowy kościół parafialny pod wezwaniem św. Michała Archanioła. Postawiono go dzięki Felicjanowi Napruszewskiemu, ówczesnemu właścicielowi wsi, w miejscu wcześniejszej, drewnianej świątyni rozebranej w 1749 r. W 1869 r. do kościoła dobudowano drewnianą, neogotycką wieżę. Jest ona dwukondygnacyjna, z dolną kondygnacją czworoboczną i górną ośmioboczną, z iglicowym, ośmiopołaciowym hełmem, wokół którego znajdowała się żeliwna galeryjka, zlikwidowana podczas remontu kościoła w latach 1996 – 2004.

Kościół jest budowlą jednonawową, halową o sklepieniu beczkowym. Wyposażony w dwa boczne, barokowe ołtarze z poł. XVIII w.: Serca Pana Jezusa Ukrzyżowanego i Św. Teresy z Avil. Ołtarz główny – Golgota, pierwotnie barokowy, potem neogotycki (obecnie w remoncie), znajduje się na tle malowanej na ścianie,  niedawno odrestaurowanej dekoracji malarskiej w formie udrapowanej czerwonej zasłony. Odkrycie polichromii podczas prac remontowych w Uzarzewie było dużą sensacją, ponieważ istnieje jej duże podobieństwo do malowideł odkrytych także podczas remontu w poznańskiej Farze. W Uzarzewie malowidło powstało jednak 50 lat później.
W wyposażeniu świątyni zwraca uwagę krucyfiks z XVII wieku, kamienna kropielnica z wczesnego średniowiecza, pełniąca do 1895 r. rolę chrzcielnicy, a szczególnie obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Obraz ten namalowano w 2 połowie  XVII wieku, a jego fundatorką była Anna Młynarka mieszkanka Uzarzewa, widoczna jako klęcząca postać w rogu obrazu. Podobnie jak w przypadku obrazu w kościele wierzenickim, który fundował kołodziej Bartłomiej z Kłecka, mieszkający w Wierzenicy  - ten także posiada napis fundacyjny, zaczynający się słowami : „Anna Młynarka...”.
W 1900 r. od strony północnej, dobudowano do kościoła zakrystię i neobarokową kaplicę z kryptą grobową  Żychlińskich, ówczesnych właścicieli wsi.
Przed 1994 r. pod posadzką kościoła odkryto zamurowaną, lat kryptę grobową z poł. XVIII w., a kilka lat później w 2001 r. dokonano kolejnego odkrycia.
Podczas remontu wieży i jej hełmu w miedzianej kuli podtrzymującej krzyż znaleziono zalakowaną butelkę, skorodowane pudełko zawierające sześć monet (jedna z 1597 r. a pozostałe z XIX wieku) oraz gazety i czasopisma. W butelce znajdował się list dla potomnych, napisany 12 sierpnia  1868 r. przez miejscowego nauczyciela Franciszka Polczyńskiego w którym obok informacji dotyczących fundatorów wieży i historii kościoła zamieszczono piękne przesłanie dla potomnych:
administracja i sądownictwo pruskie jest wprawdzie niezłe, ale stara się nas całemi siłami zgermanizować. Los nasz w porównaniu do braci naszych pozostających pod berłem rosyjskiem, jest dość znośny, mimo to tęsknim za własną ojczyzną i własnemi rządami. Gdy te słowa Bracia mili kiedyś czytać będziecie, może już wam wolno będzie zwać się synami wolnej od morza do morza najdroższej Polski, w której zmartwychwstanie i my niezłomną pokładamy nadzieję. Westchnijcie natenczas za nas do Pana Boga i zmówcie choć jedno Ojczenasz i jedno Zdrowaś za dusze nasze, a Ksiądz Dobrodziej niech łaskaw będzie odprawić za nas requiem.”

Wszystkie monety, list i pisma wróciły do kuli. Dołączono do nich także niektóre współczesne regionalne pisma i monety oraz  list napisany 11 listopada 2001 r. przez Zdzisława Makarewicza, obecnego kustosza Muzeum Środowiska Przyrodniczego i Łowiectwa Wielkopolskiego w Uzarzewie. Przesłanie dla następnych pokoleń, napisano w imieniu współczesnych mieszkańców parafii. W zakończeniu listu autor informuje przyszłe pokolenia, że: cyt. „Uzyskaliśmy niepodległość i niezawisłość kraju, ale nie udało się nam znaleźć recepty na sprawiedliwszy podział tego, co wspólnie wszyscy razem wypracowujemy. Może uda się to Wam, którzy czytacie te słowa ?

Urokliwy kościółek, to nie jedyny zabytek w Uzarzewie. We wsi znajdują się jeszcze inne obiekty, godne uwagi turystów: pałac Żychlińskich z poł. XIX wieku, gdzie mieści się muzeum (oddział Muzeum Narodowego Rolnictwa w Szreniawie), romantyczny dworek proboszczowski, wczesnośredniowieczne grodzisko stożkowate, pomnikowe drzewa i osobliwość  przyrodnicza zwana Jarem pod Uzarzewem.

Obiekt leży na Szlaku Kościołów Drewnianych wokół Puszczy Zielonka

Adres:
ul. Akacjowa 5
62-006 Uzarzewo
tel. 061 817 23 72

Mapa obiektu

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Do wiadomości redakcji (nie będzie publikowany)

Kod z obrazka:

Partnerzy

  • Radio Poznań
  • Głos Wielkopolski
  • Nasze miasto