Najnowsze w serwisie

Mapa obiektu

Galeria obiektu

Słup koniński

dział: Architektura
komentarze: 1 (zobacz)

Przewodnik audio do pobrania

warunki prawne

KONIN

Miasto powiatowe położone nad Wartą, ok. 100 km na wschód od Poznania, przy drodze do Warszawy.


Najwcześniejszy, a zarazem najbardziej znany, koniński zabytek. Kamienny słup romański wykonany z piaskowca brzezińskiego. Liczy 2,5 metra wysokości i posiada cylindryczny kształt, zwężający się ku górze, zakończony kuliście Wykuta na nim łacińska inskrypcja, składającą się z czterech wersetów – z których każdy poprzedzony jest znakiem krzyża - brzmi następująco (według tłumaczenia T. Dunin – Wąsowicz):

Roku wcielenia Pana naszego 1151
Do Kalisza z Kruszwicy tu prawie punkt środkowy
Wskazuje ta formuła drogi i sprawiedliwości
Którą kazał uczynić komes palatyn Piotr
I starannie też przepołowił tę drogę
Abyś był go pamiętny, racz każdy podróżny
Modlitwą prosić łaskawego Boga.

Wspomniany słup jest źródłem wielu zagadek i przedmiotem naukowych sporów oraz hipotez. Dotyczą one m.in. osoby fundatora, przekładu łacińskiego tekstu, a także genezy i funkcji słupa. Jest bowiem wielce prawdopodobne, iż sporządzono go jeszcze w czasach pogańskich, a w poł. XII w. wyryto jedynie napis. O konińskim słupie wspomina już Jan Długosz, łącząc jego fundację z Piotrem Włostem Włostowiczem (Duninem). Według innej hipotezy przypisuje się wykonanie napisu Piotrowi Staremu Wszeborowicowi - palatynowi kujawskiemu, kasztelanowi kruszwickiemu - lub jego ojcu, Piotrowi Wszeborowi, wojewodzie i palatynowi Bolesława Krzywoustego.

Pierwotnie słup stał u stóp konińskiego zamku, wzniesionego przez króla Kazimierza III Wielkiego, strzegącego przeprawy przez rzekę Wartę i stanowiącego element linii obronnej przed zagrożeniem krzyżackim. Wspomniany zamek został poważnie uszkodzony w czasie „potopu szwedzkiego”, a następnie w 1707 r., w trakcie niszczącej kraj wojny północnej, i od tego czasu popadał coraz bardziej w ruinę. W pierwszych latach Królestwa Kongresowego władze zdecydowały ostatecznie o jego losie, zarzucając myśl o restauracji warowni.

W tej sytuacji mieszkańcy Konina w roku 1828 uroczyście przenieśli słup na obecne miejsce, nieopodal najstarszej konińskiej świątyni, kościoła farnego pod wezwaniem św. Bartłomieja.

Ustawiony w odległości 52 km od Kalisza i Kruszwicy jest najstarszym znakiem drogowym w Polsce i jednym z nielicznych tego typu zabytków średniowiecznej kultury materialnej w Europie. Z czasem słup ten stał się, obok herbu, symbolem miasta.

Więcej:

Dunin-Wąsowicz T., Inskrypcja konińska z 1151 r., [w:] Z dziejów regionu konińskiego, praca zbiorowa pod redakcją M. Dembińskiej, Wrocław-Warszawa-Kraków 1970, s. 153-158.
Wędzki A., Dzieje Konina t. I, Konin w czasach przedrozbiorowych, Konin 2000.
 

Komentarze (1)

Michal Malak 2012-02-27 | 10:22

Kazimierz III Wielki urodzil sie w 1310, a slup ma wyryta date 1151 roku, wiec zanim stanal przed zamkiem wybudowanym przez Kazimierza III, musial stac gdziers indziej przez prawie 200 lat. Ciekawe gdzie?

Dodaj komentarz

Do wiadomości redakcji (nie będzie publikowany)