Przez Wielkopolskę i Kujawy przebiega jeden z najpopularniejszych szlaków wiodący do miejsc związanych z okresem tworzenia się państwowości polskiej i okresem piastowskim. Włączono do niego też inne obiekty, które potęgują jego turystyczną atrakcyjność jak chociażby Żnińska Kolej Powiatowa czy niedawno otwarty Park Dinozaurów w Rogowie.
Zainteresowanie tematyką piastowską i wytyczenie szlaku było efektem przygotowań do obchodów Tysiąclecia Państwa Polskiego. Renesans zainteresowania szlakiem obserwuje się w ostatnich latach. Miały na to wpływ m.in. obchody tysięcznej rocznicy Zjazdu Gnieźnieńskiego i organizacja II Zjazdu w Gnieźnie.
Trasa Szlaku Piastowskiego ma kształt "przewróconej" ósemki z punktem centralnym w Gnieźnie. Ponieważ na szlaku znajduje się tak wiele atrakcji, że nie sposób zwiedzić je w ciągu 1-2 dni, dlatego też wybiera się na popularne wycieczki odcinek ciekawszy, obejmujący trasę z Poznania przez Gniezno, Biskupin do Kruszwicy, Strzelna i Mogilna. Zdecydowanie mniejszym powodzeniem cieszą się miejscowości leżące w południowej części szlaku, żeby wymienić choćby Giecz, Grzybowo, Czerniejewo czy Wrześnię.
Wielka pętla
Trasa rozpoczyna się w Gnieźnie, mieście najsilniej obok Poznania związanym z rozwojem państwowości polskiej. Dalej Rogowo z niedawno uruchomioną atrakcją w postaci Parku Dinozaurów, Gąsawa z unikalnym drewnianym kościółkiem z niezwykłą polichromią. Kolejnym miejscem jest żelazny punkt każdej wycieczki Szlakiem Piastowskim - Biskupin z rezerwatem archeologicznym ukazującym życie w osadzie kultury łużyckiej. Zaledwie kilka kilometrów dalej Wenecja z ruinami zamku "diabła weneckiego" i Muzeum Kolei Wąskotorowej, które jest jednocześnie działającą stacją Żnińskiej Kolei Powiatowej. Dalej droga prowadzi właśnie do Żnina, którego wieża ratuszowa jest umieszczana na niemal wszystkich widokówkach ze Szlaku Piastowskiego. Kolejnym punktem na szlaku jest Lubostroń z klasycystycznym pałacem Skórzewskich i nieco dalej Pakość z Kalwarią Pakoską wzorowaną na Kalwarii Zebrzydowskiej. W Inowrocławiu turyści oglądają romański kościół, ale chyba większą atrakcją jest park solankowy z tężniami. Kolejnym "żelaznym" punktem Szlaku Piastowskiego jest Mysia Wieża w Kruszwicy, która nierozerwalnie wiąże się z legendą o okrutnym Popielu, którego zjadły myszy. Uzupełnieniem i chwilą wytchnienia na trasie wycieczki jest często rejs statkiem po jeziorze Gopło. W Strzelnie obowiązkowo należy się zatrzymać na Wzgórzu Św. Wojciecha, gdzie nasycimy się sztuką romańską. Maleńki kościółek pw. św. Prokopa i tuż obok zespół ponorbertański ze słynnymi kolumnami pokrytymi romańskimi rzeźbami. Dalej udajemy się do Mogilna, do dawnego opactwa pobendyktyńskiego, gdzie zwiedzimy romańskie krypty. Zanim wrócimy do Gniezna warto zatrzymać się na Wale Wydartowskim, gdzie w okolicach Duszna można zobaczyć piękną panoramę Pojezierza Gnieźnieńskiego.
Mała pętla
Małą pętlę również rozpoczniemy w Gnieźnie, ale wyruszymy w przeciwnym kierunku. Pierwszym punktem na trasie będzie Ostrów Lednicki z Muzeum Pierwszych Piastów i przeprawą promową na wyspę, gdzie zobaczymy palatium Mieszka I, dalej gratka dla miłośników kultury ludowej - Wielkopolskie Muzeum Etnograficzne w Dziekanowicach, gdzie zaaranżowano XIX-wieczną wielkopolską wieś z kościołem, karczmą, wiatrakami, cmentarzem, a nawet stojącym opodal dworem. Po drugiej stronie jeziora miejsce spotkań młodzieży Lednica 2000 przy słynnej bramie - rybie. Zanim dojedziemy do Poznania warto zatrzymać się na chwilę za Pobiedziskami w Skansenie Miniatur, gdzie na niedużym terenie przedstawiono w skali wszystkie najważniejsze zabytki na Szlaku Piastowskim. Wreszcie docieramy do Poznania, miejsca gdzie zaczęła się Polska. Zobaczymy tutaj katedrę z grobem pierwszych władców, renesansowy ratusz, pod którym najlepiej stanąć w samo południe i obejrzeć trykające się koziołki i zespół Starego Miasta. Dalej przez Uzarzewo z Muzeum Myśliwstwa udajemy się do Giecza. Znajduje się tam kolejny maleńki romański kościółek i założenie romańskiej budowli, która nigdy nie została ukończona. Przez Wrześnię - miejsce bohaterskiego strajku dzieci szkolnych (1901-02) w obronie nauki w j. polskim docieramy do Grzybowa. Najlepiej tu przyjechać w sierpniu, kiedy jest organizowany Międzynarodowy Zjazd Wojów Słowiańskich - impreza, która odbywa się w obrębie średniowiecznego grodziska. I na koniec przez Czerniejewo wracamy do Gniezna.
Wymienione tutaj miejscowości są jedynie propozycją przedstawiającą najważniejsze obiekty na Szlaku Piastowskim. W rzeczywistości jest ich znacznie więcej, a najlepiej je poznamy zdobywając Krajoznawczą Odznakę PTTK Poznaj Szlak Piastowski.
Więcej informacji na stronie Szlak Piastowski.
Więcej:
Od Kruszwicy do Poznania. Rzecz o Szlaku Piastowskim, red. Janina Sikorska, Bydgoszcz 2006.