Środa Wielkopolska

Środa Wielkopolska

Herb Środa Wielkopolska

ŚRODA WIELKOPOLSKA

Miasto powiatowe leżące na rzeką Moskawą na Równinie Wrzesińskiej, około 40 km na południowy wschód od Poznania. Nazwa miasta pochodzi od dnia tygodnia — środy, która w średniowieczu była dniem targowym. W Środzie jako duszpasterz pracował ksiądz, patriota i społecznik — Augustyn Szamarzewski (1832–1891).

Historia

Miasto zostało lokowane na prawie magdeburskim w XIII w., prawdopodobnie w 1261 r. W XV w. Środa była jednym z największych i najbogatszych miast w Wielkopolsce. Rozwijała się dzięki swojemu handlowemu charakterowi oraz rzemiosłu. Od roku 1454 w mieście odbywały się sejmiki szlacheckie, które mimo zawieruchy wojennej w 2 połowie XVII w. pozwalały na utrzymanie  poziomu zamożności miasta.
Podczas wydarzeń Wiosny Ludów (1848) zawiązał się tutaj duży oddział powstańczy pod dowództwem pułkownika Augustyna Brzeżańskiego (1789–1855). Po rozbiorach i krótkim epizodzie ukonstytuowania Księstwa Warszawskiego (1807–1815), miasto powróciło w granice Polski dopiero w toku wydarzeń Powstania Wielkopolskiego (1918–1919). W dwudziestoleciu międzywojennym Środa pełniła rolę ośrodka handlowego regionu rolniczego. Lata okupacji hitlerowskiej kończą się z dniem 11 lutego 1945 r. kiedy żołnierze radzieccy 1 Frontu Białoruskiego wyzwolili miasto.
W 1967 r. dodano do nazwy Środa przymiotnik wielkopolski w celu odróżnienia od Środy Śląskiej. Obecnie Środa Wielkopolska jest ośrodkiem przemysłowym i usługowym.

Warto zobaczyć

Najważniejszym zabytkiem Środy jest późnogotycki kościół kolegiacki NMP Wniebowziętej z ok. 1423–1428 r., przebudowany w końcu XV w. W czasach nowożytnych przez trzy stulecia odbywały się tutaj sejmiki szlacheckie dla województw kaliskiego i poznańskiego. Świątynia posiada cenne wyposażenie, jak chociażby obraz włoskiego malarza Cathariniego Madonna z Dzieciątkiem, które podaje swej matce kwiatek.
Na północ od rynku usytuowany jest ratusz, w którym mieści się obecnie Urząd Stanu Cywilnego. Pośrodku rynku stoi pomnik 700-lecia istnienia miasta z 1967 r.
Przy placu Wiosny Ludów neoromański kościół poewangelicki Najświętszego Serca Jezusa z lat 1881–1888.
Warto wspomnieć o pierwszym w Polsce pomniku konnym Jana Henryka Dąbrowskiego autorstwa Roberta Sobocińskiego. Monument został odsłonięty w 1997 r. w rocznicę 200-lecia hymnu narodowego.

Więcej:

Dzieje Środy Wielkopolskiej i jej regionu: praca zbiorowa, pod red. Stanisława Nawrockiego, Środa Wielkopolska 1990.
www.środa.wlkp.pl

 

Galeria artykułu

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Do wiadomości redakcji ( nie będzie publikowany )

Partnerzy

  • Radio Poznań
  • Głos Wielkopolski
  • Nasze Miasto
  • Koleje Wielkopolskie