Katalog obiektów

Cmentarz żydowski w Kożminie Wielkopolskim

komentarze: 0


Cmentarz koźmiński, założony jest na planie regularnego prostokąta o wymiarach około 80 x 70 m,  z macewami ustawionymi  w zwartych rzędach, znajdujących się bardzo blisko siebie. W części, w której znajdują się groby dzieci, macewy ustawiane były luźno, jednak w ustalonym porządku. Większa zwartość charakteryzuje nagrobki późniejsze, pochodzące z przełomu XIX i XX wieku. Wynika to z rozwoju gminy i braku miejsca na kolejne pochówki. Są to nagrobki o różnej wielkości, od kilkudziesięciu centymetrów (groby dziecięce), aż do osiągających rozmiar około 2 metrów. Cmentarz  zamknięty jest metalową bramą, symbolizującą menorę.
Większość   mogił  zdobią  macewy  wykonane  głównie z piaskowca, czasem z czarnego marmuru lub granitu, pokryte  różnorodnymi  inskrypcjami  w języku  hebrajskim, ale wiele  napisów widnieje w  języku  niemieckim.
Standardowa, prosta inskrypcja może  brzmieć:
 "Tu pochowany. Strumienie łez popłynęły z mych oczu. Mężczyzna sędziwy, pan Dawid syn Abrahama, pamięć sprawiedliwego niech będzie błogosławiona. Zmarł 5 Aw 683 roku według skróconej rachuby. Niech dusza jego będzie włączona w wieniec życia wiecznego"
Zgodnie z zasadami religii mojżeszowej na nagrobkach (macewach) nie umieszczano fotografii,  ani  wizerunków zmarłego oraz daty urodzenia. Na  starszych macewach nie ma  nazwiska zmarłego , a jedynie imiona zmarłych oraz imiona ojców  ich ojców. Dopiero w okresie zaborów władze  nakazały  przyjmowanie nazwisk.  Oprócz macew prostych na cmentarzu koźmińskim znajdują się także wyjątki o ciekawej i niepowtarzalnej formie. Przykładem jest  nagrobek w formie złamanej kolumny oraz para macew w kształcie stylizowanych sarkofagów.

Z gminy koźmińskiej wywodzili się znani później w świecie przedsiębiorcy, pracownicy naukowi i lekarze. Wśród tych, którzy osiągnęli wiele sukcesów należy wymienić: Raphaela Tucka – założyciela znanej londyńskiej firmy Raph, Tuck and Sons, który za zainteresowanie się swoją ojczystą koźmińską gminą został przez nią mianowany honorowym obywatelem. Jego syn Adolf Tuck (po zamieszkaniu w Wielkiej Brytanii zamiast Tuch pisał się Tuck) w 1866 roku przejął po ojcu firmę  i doprowadził do jej wielkiego rozkwitu. Na terenie Wielkiej Brytanii uznawany jest za pierwszego wydawcę angielskich pocztówek. Za zasługi dla korony brytyjskiej otrzymał od króla szlachectwo i tytuł barona. Innymi znanymi Koźminianami pochodzenia mojżeszowego był adwokat Rathan M. Plotke – popularny pracownik w Chicago, prof. dr Heinrich Grabower – lekarz laryngologii na Uniwersytecie Berlińskim, pisarz Feliks Falk, urodzony w 1879 r. w Koźminie, syn Adolfa Falka, właściciela wytwórni cygar. Po wyjeździe z Koźmina mieszkał w Poczdamie i Bernie. Na Uniwersytecie Genewskim uzyskał habilitację.

Mapa obiektu

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Do wiadomości redakcji (nie będzie publikowany)

Kod z obrazka:

Partnerzy

  • Radio Poznań
  • Głos Wielkopolski
  • Nasze miasto
  • Koleje Wielkopolskie