Katalog obiektów

Kościół pw. NMP Wniebowziętej w Środzie Wielkopolskiej

dział: Architektura
komentarze: 1 (zobacz)

ŚRODA WIELKOPOLSKA

Miasto powiatowe położone 35 km na południowy wschód od Poznania, przy drodze do Kalisza.


Jednonawową świątynię wzniesiono w l. 1423-28, staraniem proboszcza Bartłomieja, kanonika poznańskiego. W końcu XV lub na początku XVI w. dobudowano nawy boczne i podwyższono wieżę (wieńczącą ją attykę zrekonstruowano w 1926 r.). W 1423 r. podniesiono kościół do godności kolegiaty. Jest budowlą bazylikową, z węższym od nawy głównej, pięciobocznie zamkniętym prezbiterium. Od północy przylega do niego zakrystia, od południa – późnorenesansowa ośmioboczna kaplica grobowa Gostomskich, wzniesiona w latach 1598-1602. Prezbiterium przykrywa sklepienie krzyżowo-żebrowe z ok. 1423-28 r., kaplicę – kopuła z latarnią, a nawy – sklepienia gwiaździste z przełomu XV i XVI w. Polichromię wnętrza wykonał w latach 1929-32 Stanisław Smogulecki. Wyposażenie przeważnie barokowe z XVII-XVIII w.

Starszymi zabytkami są: gotycko-renesansowe stalle kanonickie z ok. 1520 r. w prezbiterium, renesansowa, kamienna płyta nagrobna Ambrożego Pampowskiego, zmarłego w 1510 r. starosty średzkiego, wybitnego polityka w służbie dworu Jagiellonów, ze stojącą postacią rycerza w zbroi oraz późnogotyckie rzeźby na belce tęczowej. W kaplicy Gostomskich znajduje się późnorenesansowy ołtarz z ok. 1600 r. oraz dwa wczesnobarokowe nagrobki. Wejście do kaplicy prowadzi przez portal ze wspaniałą późnorenesansową kratą z 1598 r.

Średzka kolegiata zapisała się w historii polskiej demokracji. W 1496 r. sejm walny w Piotrkowie Trybunalskim ustanowił Środę miejscem obrad szlachty z województw poznańskiego i kaliskiego. Podczas odbywających się tu sejmików wybierano m.in. 12 posłów na sejm walny (po 6 z każdego województwa) oraz 4 deputatów do trybunału koronnego. W trakcie sejmików senatorowie obradowali wewnątrz świątyni, posłowie na trybunach ustawionych przed kościołem, sekretarz zaś – w kaplicy, oddzielony od nazbyt krewkich czasem dyskutantów metalową kratą.

Więcej:
www.kolegiata-sroda.pl

Adres:
plac Kościelny 1
63-000 Środa Wielkopolska

Mapa obiektu

Komentarze (1)

anonim

2018-05-10 | 10:12

fajne

Dodaj komentarz

Do wiadomości redakcji (nie będzie publikowany)

Kod z obrazka:

Partnerzy

  • Radio Poznań
  • Głos Wielkopolski
  • Nasze miasto
  • Koleje Wielkopolskie