Ciekawe obiekty i miejsca w Wielkopolsce

Pałac w Pudliszkach

PUDLISZKI

Wieś w gminie Krobia w powiecie gostyńskim, około 4 km na wschód od Krobi.

Znajdywane na tych terenach zabytki archeologiczne, w tym grodzisko kultury łużyckiej, nie pozostawiają wątpliwości co do istnienia w najbliższej okolicy osadnictwa z okresu wczesnohistorycznego. Najwcześniejsze wzmianki o Pudliszkach (gmina Krobia, powiat gostyński) w źródłach pisanych pochodzą z XII wieku, kiedy rozciągające się tu ziemie były własnością rycerskiego rodu Awdańców. Później przekazy odnotowują tu Pudliszewskich herbu Habdank i Granowskich herbu Leliwa.

W XVII i XVIII wieku właścicielami byli Gorzeńscy herbu Nałęcz, Wilczyńscy herbu Poraj i Pruscy herbu Prawdzic. W 1883 roku, jako dobra posagowe Józefiny z Pruskich, majętność w Pudliszkach przeszła w posiadanie Józefa hr. Łubieńskiego herbu Pomian, syna    Feliksa Łubieńskiego, ministra skarbu w czasach Księstwa Warszawskiego. Wkrótce podjęto budowę nowej rezydencji, wzniesionej być może w miejscu znajdującego się tu wcześniej średniowiecznego dworu obronnego, który istniał jeszcze w 1751 roku.

W nowym już pałacu gościł u Łubieńskich w 1831 roku Adam Mickiewicz. Przebywał tu również Cyprian Kamil Norwid, zaprzyjaźniony z synem Józefa Łubieńskiego, Władysławem.

W 1855 roku Józef Łubieński sprzedał majątek w Pudliszkach, na publicznej licytacji,   przybyłemu z Niemiec kupcowi o nazwisku Webendorf. Od niego w 1861 roku posiadłość odkupił Hermann Kennemann, jeden z twórców Hakaty. Jego stałą siedzibą był majątek w Klęce koło Jarocina - Pudliszki otrzymała córka, żona Ottona Jouanne i w posiadaniu tej rodziny dobra pozostawały do 1920 roku. W ich czasach pałac został częściowo przebudowany – m.in. wzdłuż elewacji tylnej dobudowano taras o kamiennej balustradzie.

W 1920 roku majątek wykupił Stanisław Fenrych, który zmienił całkowicie strukturę gospodarstwa, zakładając plantację drzew owocowych i uruchamiając wytwórnię win oraz funkcjonującą do naszych czasów przetwórnię owoców i warzyw. Prowadzono tu także hodowlę drobiu i bydła, a nadwyżki mleka pozostające w mleczarni wykorzystywano do produkcji cukierków. Współwłaścicielem majątku i wspólnikiem Stanisława Fenrycha był Zygmunt Mikulski, który w 1931 roku wykupił całą posiadłość. W 1936 roku odziedziczyła ją córka Zygmunta, Janina Felicja z Mikulskich Sumińska.

Zrealizowana w latach 20. XIX wieku rezydencja Łubieńskich w Pudliszkach uzyskała kształt okazałej, murowanej budowli o dwukondygnacyjnej, podpiwniczonej bryle nakrytej niskim, czterospadowym dachem. Elewacje, znacznie dziś przekształcone, na parterze pokryte były tynkiem, a piętro oddzielono profilowanym gzymsem. Podziały pionowe wyznaczał rytm prostokątnych otworów okiennych, o regularnym, osiowym układzie. Zastosowano również płasko opracowane pilastry akcentujące naroża budynku oraz partie środkowe elewacji frontowej i tylnej. Sięgały one do pasa gładkiego fryzu, ponad którym zaprojektowano wydatny, profilowany gzyms podokapowy, obiegający budynek dookoła.

Cechy klasycystycznej budowli nadaje rezydencji charakterystyczny sposób ukształtowania pozornych, trójosiowych ryzalitów w środkowych partiach elewacji frontowej oraz tylnej. Oba rozczłonkowane zostały pilastrami o jońskich niegdyś kapitelach, zwieńczone trójkątnymi naczółkami. Główne wejście umieszczono na osi pozornego ryzalitu elewacji frontowej, zwróconej na południowy wschód i poprzedzonej dawniej obszernym podjazdem. Prowadziło do wnętrza o dwu- i trzytraktowym układzie pomieszczeń, z reprezentacyjną sienią i salonem na osi.
Dzisiejszy kształt i wygląd pałacu, po przebudowach i wadliwie przeprowadzanych remontach, utrudnia rozważania na temat projektanta budowli. Znakomite proporcje bryły, układ pomieszczeń oraz pozostałości dekoracji elewacji i wnętrza, jak również pozycja właścicieli majątku, wskazywałyby na wysokiej klasy architekta, wywodzącego się być może ze środowiska berlińskiego lub warszawskiego.

Niegdyś rozległe i malownicze krajobrazowe założenie parkowe utworzone zostało w tym samym czasie, co rezydencja. Rozplanowano je w dolinie Ponicy, wykorzystując naturalne ukształtowanie terenu. Do kompozycji parkowej włączono pomnikowe okazy starych drzew oraz dwa owalne stawy. Większy staw,  z niewielką wyspą w środkowej części, kryje być może pozostałości dawnego dworu obronnego otoczonego fosą.

Obecnie pałac jest własnością prywatną i nie ma możliwości zwiedzania.

Lokalizacja

Komentarze (2)

Aida

2020-06-10 18:14:07

Widać dawno nikt nie aktualizował tej strony. Pałac w Pudliszkach, miejsce które kiedyś, tętniło życiem towarzyskim, gdzie spotykała się młodzież. Zamieszkiwali ludzie. Pałac ten został kilka lat temu sprzedany prywatnemu nabywcy, który doprowadził go do ruiny. Dzisiaj jest to miejsce które straszy pustką. Zimą jeszcze go widać. Za to latem jest zarośnięty krzewami i nowymi drzewami. Pytam gdzie jest konserwator zabytków, który ponosi winę za obecny stan tego miejsca. Miejsce historycznego zabytkowe sprzedano człowiekowi który miał to głęboko ............. I tylko Mickiewicz spogląda na to wszystko z boku. A mieszkańcom,którzy pamiętają długie lata świetności tego miejsca, kręci się łza w oku przechodząc obok.

Aleksandra Warczyńska

2020-06-16 11:24:14

Szkoda miejsca z taką historią. Dziękuję za sygnał. Poprawiłam informacje dot. dostępności obiektu.

Dodaj komentarz

Do wiadomości redakcji ( nie będzie publikowany )

Partnerzy

  • Radio Poznań
  • Głos Wielkopolski
  • Nasze Miasto
  • Koleje Wielkopolskie