Gwara

Podręczny słownik gwary poznańskiej

dział: Kultura ludowa
komentarze: 135 (zobacz)

PODRĘCZNY SŁOWNIK WYKAZÓW GWARY POZNAŃSKIEJ

W gwarze poznańskiej występują następujące grupy wyrazowe różniące się między sobą pochodzeniem:

  • Archaizmy – zachowało się wiele wyrazów z dawnej polszczyzny ogólnej, które od dawna uważa się za zapomniane w innych regionach Polski, np. akuratny, istny, mrzygłód, skopowina, zawdziać.
  • Elementy gwar wiejskiej ludności przybyłej do Poznania głównie w końcu XIX w. z różnych regionów Wielkopolski. Są to wyrazy gwarowe nieznane w innych częściach kraju, np. bręczeć, dudlać, graty, kluka, szałaput.
  • Wyrazy pochodzące z gwar regionów pogranicza Wielkopolski – Kujaw, Krajny, Pomorza, Śląska, np. chabas, fleja, luńt, szkieta, żgajek.
  • Germanizmy – zapożyczenia wyrazowe przejęte do gwary poznańskiej z języka niemieckiego, np. ajzol, bana, hazaj, szajba, tytka.

Przykładowe teksty gwarowe z okolic Kościana

blubry.mp3
A
Ajntop – potrawa z jednego garnka jednodaniowa, najczęściej gęsta zupa
ajzol – kawałek żelaza, element metalowy
akuratny – porządny, dokładny, staranny
ancug – garnitur
antrejka – weranda, przedpokój

B
Bachać się – kąpać się
badejki – kąpielówki
baka – policzek
bamber – chłop, zwłaszcza bogaty, prostak
bana – pociąg
bauer – gospodarz
bejmy – pieniądze
bimba – tramwaj
blałka – wagary
blubrać – ględzić
blubry – brednie, bzdury
blyce – okulary
brachol – brat
brecha – łom
brechtać się – taplać się w wodzie
bręczeć – marudzić
brękot – maruda
bryle – okulary
bąbas – dziecko
bździągwa – pluskwa, coś małego; osoba ciągle narzekająca

C
Chabas – mięso
chaps – kęs
chęchy – zarośla, krzaki, miejsce zaniedbane, podejrzane
chochla – łyżka wazowa, czerpak
chlabra – plucha, błoto
chapać – ciężko pracować
churchlać/churchać – kaszleć
cięgiem – ciągle
cug – przeciąg, podmuch
cug – pociąg

Ć
Ćmik – papieros
ćpać, ćpić – rzucać

D
Deczka – kocyk, serweta
drabka – drabina
dracheta – latawiec
drygać – bać się
dudki – pieniądze
dudlać – płakać
dycht – całkiem
dynks – rzecz, której nazwy mówiący nie zna

E
Ejber – łobuz
eka – narożnik, kąt, banda

F
Fafoły – męty, cząstki stałe w cieczy
fefry – strach
fifny – sprytny, żartobliwy
fleja – flejtuch
frechowny – bezczelny
funcka – lampa
futer – pożywienie
fyrać/fyrnąć – uciekać, uciec

G
Gajgi – skrzypce
galart – galareta z mięsa
gamuła – gamoń
ganc – zupełnie, całkiem
gibać się, gibnąć się – kołysać się
gibać/gibnąć – dźwigać
gichnąć – nalać
gideja – wysoka, chuda kobieta
giglać – łaskotać
gilejza – niezdara
glanc – połysk
gnyk – kark
glazejki – rękawiczki
glubka – rodzaj śliwki
głabać – kraść, brać
graitko/grajotko – instrument muzyczny
graty – rupiecie
grygolić – bazgrać
gzik/gziczka/gzika – twarożek, biały serek ze śmietaną

H
Haczka – motyka
hazaj – zając
hejbnąć się – zdobyć się na coś
heklować – szydełkować

I
Istny – ten właśnie

J
Jaczka – marynarka
jaka, jupka – kurtka
juszka, jucha – krew

K
Kanka – bańka, dzbanek
knyf – przemyślny sposób
kwirlejka – mątewka
kalafa – twarz
kamlot – kamień
kasta – skrzynia
kejter – pies, kundel
kierz, kierzki – krzak, krzaki
kielczyć się – śmiać się
kieloch – ząb
kipa – niedopałek
kista – skrzynia
klamot – kamień
klapsztula – podwójna kromka chleba
klara – słońce
klejdry – plotki
klemki, klymki – twarde cukierki
klopnąć – sprzedać
kluber, kluka – nos
kluka – nos
klunkry – graty, rupiecie
knajder – malec, niedorostek
klofta – kłoda
knyp – nóż
korbol/korbal – dynia

L
Laczki – obuwie domowe
lajsnąć – sprawić sobie coś, kupić
land – wieś
latoś – tego roku
leberka – wątrobianka
lola – kij, pałka, laska
lumpy – szmaty, ciuchy
luńt – kawałek
lury – nudy brednie
lyroć się – chwiać się

M
Majsel – przecinak
makocz – makowiec
maluda – dziecko
mana – drużyna sportowa
mantel – płaszcz
miągwa – beksa, osoba płaczliwa
mrzygłód – niejadek, ktoś wychudzony

N
Narychtować – przygotować, naprawić
nieusłuchany – niegrzeczny
nośpłat – handlarz starzyzną

O
Oblec – włożyć
omurzyć się – pobrudzić się
opypłać się – ubrudzić się

P
Pana – przebita dętka
parzybroda – zupa z kapusty
plyndz – placek ziemniaczany
poruta – wstyd
pyra – ziemniak

R
Rajzować – podróżować
redyska – rzodkiewka
repeta – gęsta zupa stanowiąca jednodaniowy obiad
rojber – nicpoń, łobuziak
rychtyk/rychtyg – akurat, dokładnie, w porządku
ryczka - taborek
rumpuć – gęsta zupa jarzynowa
ryfa – gęba, mina, wyraz twarzy
rzęchy – odzież, szmaty

S
Skopowina – baranina
skataić się – zmęczyć się
statory – naczynia kuchenne
stryknąć się – zderzyć się
szabel, szabelek – fasolka szparagowa
szagówki – kopytka, kluski
szajba – obłęd, bzik
szałaput – lekkomyślny, raptowny
szczun/szczón – chłopak
szkieber – Niemiec
szkieta – noga
szneka z glancem – drożdżówka z lukrem
sznupa – twarz
sznytka – kromka chleba
sznytloch – szczypiorek
szparować – oszczędzać
szplin – postrzeleniec, wariat
szpryca – strzykawka
sztender, sztynder – stojak, trzepak do dywanów
sztrykować – robić na drutach
sztyft – uczeń rzemieślniczy, nowicjusz, pomocnik
sztyfcik – trzpień
szuchrować – oszukiwać
szuszwol – brudas, człowiek nieporządny
szwaja – noga
szwung – pęd, impet, ciąg
szydera – kpiny

Ś
Śrupać – chrupać, głośno gryźć
świgać – rzucać
śrubociąg – korkociąg, śrubokręt

T
Taśtać – nieść
trzewiki – buty
tuk – szpik kostny
tytka – torebka papierowa

U
Uhajtnąć – uciąć, skaleczyć się
uskromnić się – uspokoić się
utonkać się – umoczyć się

W
Wajcha – zwrotnica
wećpić – wrzucić
weko – słój do zapraw
węborek – wiadro
wiks – lanie, bicie
winkiel – narożnik, róg
wknaić się – wcisnąć się, wleźć gdzieś
wuchta – wielka ilość
wyćpić – wyrzucić
wypindaczony/wypindraczony – wystrojony

Z
Zaklepka – zasmażka do zupy
znorać się – ubrudzić się
zynder – łobuz, nierób
zyzol – zezowaty

Ż
Żgajek – chłopak, wyrostek
żgak/żgok – kolec, zadra
żybura – mętna ciecz

Symbolicznym słowem gwary poznańskiej, funkcjonującym jako potoczna, często złośliwa nazwa regionu, jest pyra. W języku potocznym na ulicach Poznania usłyszeć można jeszcze wiele z wymienionych słów, często wypowiadanych w całych grupach wyrazowych z charakterystyczną formą osobową tej. W gwarze poznańskiej pisał swoje gawędy m.in. popularny w latach powojennych Wuja Ceśku, czyli Stanisław Strugarek, a obecnie pisze Juliusz Kubel, którego teksty prezentował w radiowych felietonach niezapomniany Stary Marych, czyli Marian Pogasz. Postać Starego Marycha upamiętniona została pomnikiem usytuowanym w południowej części placu Wiosny Ludów przy wejściu na deptak. Gwarą poznańską napisane są też niektóre z wierszy w zbiorze Żarty znad Warty (Lech Konopiński, Włodzimierz Ścisłowski, Wydawnictwo Poznańskie, 1983 r.). Można także posłuchać audycji radiowych nadawanych przez radio „Merkury”.

 

Komentarze (135)

Pyrka

2016-11-14 | 10:31

Tej, zpumniałam godać ze byde teroz oglundać "Glapy na angryście" (Ptaki ciernistych krzewów) :)

Pyrka

2016-11-14 | 10:30

Stary Papudrok z czerwunym klubrym, wypaproł se pape pudrym. Stoi na stacj wielgachno bana, cało w oliwie jest opypłana. Para z ni bucho i poświstuje, a palacz cingiym wef ni hajcuje.... Dzieś na chubach pod Swarzyndzym, wuja Czechu smarzuł plyndze. Przyloz kejter klubrym nuchoł, spucnuł pyra a zaś wiukoł. Jod kaszoka jedyn bamber, a tu przyloz se kociamber, na kaszoka ón mioł smake, ale dosoł ino flakiym. W Łokrungloku zaś dwie pindy wylachlały sie zes windy. Kilo klymów se lajsnyły a zas w banie sie kielczyły. Pozdrawiam Wielkopolan i proszę nie zapominajmy o naszej pięknej gwarze!

damiano

2016-11-02 | 11:41

Zasłyszane w kościele Mchy (woj poznańskie): Nie jestym wytorany na plecach? Nie! ta ściana nie noro.

dk

2016-10-28 | 13:03

u nas w rodzinie występuje jescze pojęcie wykiprować i oznacza wysypać np wikipruj te pyry za stodołą albo kląkier oznacza jeszcze u nas stary toporny pordzewiały pojazd np byłem wczoraj na poligonie i wdziałem takie kląkry że szkoda gadać

Biniu

2016-09-30 | 07:29

W antrejce na ryczce stały pyry w tytce, przyszła niuda zżarła pyry a w wymborku utytłała giry...

tok

2016-09-27 | 07:36

śrubsztok - imadło

tok

2016-09-27 | 07:36

namknij się - przesuń się , zrób miejsce

tok

2016-09-21 | 08:42

przysięga ( danie słowa) dziecięca : jak babcię drypcium a dziadka lolum.

tok

2016-09-21 | 08:42

bademajster - ratownik na pływalni......Niestachowska

pyra

2016-08-29 | 10:10

Na co dzień używam połowy tych słów, fajna sprawa mieć juz tak zakodowana gwarę i posługiwać się nią nawet o tym nie wiedząc hahaha

beata.zet

2016-07-09 | 21:34

O mateńko, cała moja rodzina jest z Radomia a rozpoznałam ponad 15 zwrotów funkcjonujących w naszych rozmowach: brechtać się, poruta, nafutrować się, gideja czy fleja - jak się bez nich komunikować??? Pozdrawiam Poznaniaków z całego serca :)

Leon Miklosik

2016-05-30 | 10:27

Pamiętam: "durch" - zupełnie, "oszpice" - szczepienie, "rabarber" - rabarbar.

ostrowiak

2016-05-17 | 08:09

Gwara wielkopolska jest zróżnicowana. Ja pochodzę z Ostrowa (południowa Wlkp) i u nas np. na furtkę mówi się ,,uliczka''. Było zabawnie, jak będąc z wizytą u rodziny pod Ostrowem moja żona usłyszała od ciotki ,,zostaw te uliczke otwartą'' :)

karol

2016-05-04 | 09:11

KLAPSZTULA, jest, o ile mi wiadomo, słowem kaszubskim. W Wielkopolsce, używa się raczej pojęcia KLAPSZNYTA.

Enigma

2016-04-25 | 13:57

Chichrać się też oznacza śmiać się po Poznańsku. Wiem to bo sam jestem z Wielkopolski.

PanX

2016-04-22 | 06:59

Pochodzę z Wielkopolski i tak naprawdę ta gwara nie była i nie jest jednolita. Np. u nas na łopatę mówi się sipa, ale w Poznaniu szypa. Powiedz u nas szypa a zostaniesz zrozumiany, ale równocześnie wywołasz u rozmówcy zdumienie:) Na mątewkę mówi się u nas firlejek-chyba podobnie jak na Śląsku "fyrlok" czy jakoś tak.

Lepiej późno niż wcale

2016-04-18 | 11:09

A gdzie "pyry z gzikiem" oczywiście ziemniaki z białym serem. no i "majster" mistrz (przełożony)

Alicja

2016-04-14 | 08:37

sfyter- sweter

Jarek

2016-02-15 | 13:44

A gdzie tytka fofermyncków, klamoty, seblykac, fertyk No i oczywiscie TEJ chono!!!

Ewa

2016-02-12 | 07:21

Jest jeszcze cweter - sweter, są szaragi - wieszki na odzież. Był też bulaj - gruby. A w antryjce na ryczce STOJAŁY pyry w tytce. Jest jeszcze kopystka, są kluchy na łachu. Fyrtel to rejon, a eka to grupa, banda. (Tej ale eka!) Jest jeszcze gemela - śmietnik. Kuku na muniu j być głupim

anusia

2016-01-12 | 11:21

Do :))) : Ja znam, że "w antrejce na ryczce stoją pyry w tycce" Do Sandacz: Ja wiem, że laga to motek wełny a nic nie wiem, że to kawał metalu

marek

2016-01-08 | 09:05

Patyk - chlew dla świń

marek

2016-01-08 | 09:04

Drynda - taksówka

banan2561

2015-12-29 | 10:03

Nie wstydzmy się tyko Jà używajmy to nasz regionalny znak

nie ma Pana nad Wielkopolana

2015-09-28 | 09:08

ostatnio odkryłem że w łódzkim nie znają słowa "chłopacy" tylko "chłopcy" lub "chłopaki", co u nas było powszechne. /Ostrów wlkp

Corbi

2015-06-25 | 07:18

Kiedy ktoś twierdzi, że zna gwarę poznańską testuję go pytając czy wie jaka jest różnica między reblami, a rodlami ? - i już wiem . Rodle, rodelki to sanki, a reble to stare buty, lub takie do pracy np. na budowie. Jest jeszcze "katana" oznaczająca kurtkę, lub kiedy ktoś jest pijany.

Rammstein

2015-06-05 | 08:12

rzęchy to rupiec, grat

Tero

2015-06-05 | 08:11

kierz, kierzki to rajki z pyrami. POLE Z PYRAMI

Ruta

2015-05-28 | 13:39

ślumpa - brudna woda po zmywaniu podłogi

Ruta

2015-05-28 | 13:28

dostać luńty czyli lanie - zachodnia Wielkopolska

Tadeusz

2015-03-13 | 08:21

" Blycki" to inaczej kombinerki, "gibać "znaczy także ukraść

Radek

2015-01-07 | 09:19

"nie lyroć tylko rylać" Nieprawda. Te słowa stosuje się zamiennie. W poznaniu czy okolicach spotyka się różne wersje słów: Na przykład takie słowo "zmudzić" w mojej rodzinie używane ostatnio słyszałem w wersji "zamudzić"..

Gwara

2014-10-27 | 15:03

Niesamowite nie jest to, ze się używa nadal tych słów - niesamowite jest to, że się nawet z tego nie zdaje sprawy, dopiero jak gdzieś sie pojedzie - w inny region haha :) wtedy się łapiemy na takich słówkach i wychodzi, że to jednak gwara :)

marianna

2014-09-01 | 11:15

No jeszcze macoszki (bratki - kwiaty)

marianna

2014-09-01 | 11:15

A gdzie świętojanki (porzeczki), szabelek (fasolka szpargowa) i moja ukochana petronelka (biedronka).

Artur

2014-06-12 | 10:46

Pamperek - bardzo charakterystyczne dla Poznaniaków, a jeszcze zapomniany luntrus - mój ulubiony czy nadrach. ;) Szkoda, że młodzież już nie rozumie , co się do nich mówi :(

Krystian Trzemeszno

2014-05-23 | 08:36

a berbeluchy to nikt nie pil??:d

Iwona

2014-04-23 | 08:01

pieniądze po naszymu to bejmy, a nie żadne dudki. Dudki to na Podhalu.

spydj

2014-03-31 | 17:05

Kwika - rower

Marek

2014-03-10 | 15:45

Tej, a roz kiedyś jak stali my w ogonku po szneki, takie żeśmy blubry gadali, że się cała wiara kielczyła, aż że nas szkieły na szkiełownie wzieni.

darek

2014-03-03 | 17:55

tej wiaruchna cug toje po slunsku bana a nie po naszymu

Jotha

2014-02-10 | 08:53

antrejka -sień , blicki -szczypce , szkity - nogi , bejmy - pieniądze wihajster - rzecz której nazwy się chwilowo zapomniało

katażona

2014-01-27 | 10:17

NO i przecież jeszcze jest takie słowo jak ŻGOK, czyli coś z ostrą końcówką:) KOcham naszą gware

Maranta

2013-07-30 | 09:34

Ciekawostką jest to że słowo szuszwol czyli brudas, które było i jest synonimem żyda, dziś w gwarze wojskowej oznacza Araba.

johnny-kalesony

2013-05-13 | 08:18

Przepraszam - nie zauważyłem, "sznytka" już jest ... Za to brak "peji" niewątpliwie świadczy o właściwym stanie higieny.

johnny-kalesony

2013-05-13 | 08:17

Nie ma "gzuba"! Wasserwaga - poziomnica, sznytka - kanapka, w przypadku mojej rodziny "sznupa" (czyli - nos) to była "śnupa" raczej ...

az

2013-05-06 | 11:19

skrzyczki- skwarki

kominiorz

2013-04-30 | 13:02

gira- noga i mówi się zamiast arz -orz np,kominiorz

M.

2013-04-24 | 12:00

kwirlejka - takie coś do mieszania; dziabka - motyka; uliczka - furtka; zakluczyć - zamknąć na klucz świetna strona :) nawet nie zdawałam sobie sprawy ile słów, których używam na co dzień to słowa gwarowe ;)

Xiondz

2013-04-16 | 07:17

Przede wszystkim po poznańsku nie pisze się ą lub ę tylko om, on, em, en. Jest dużo błendów, choćby nie lyroć tylko rylać- np. Rozrylana ryczka w raszki...

malgosia

2013-03-11 | 22:00

wtryniać się- wpychać

wsza.

2013-02-11 | 11:41

takie łet Błelewic : cyntrefuga-wirówka do mleka , wsuj-wsyp , hantoba-klamka wyjmowana po zamknięciu drzwi , koło-rower, tryt-bagażnik rowerowy , młedzie-drożdże , kłepuńka-mała drewniana coś ala wannienka służyła do wyrobu ciasta na chleb a, kłepuń-to duże drewniane koryto w którym lądowała świnia po zabiciu ,czekając na oparzenie wrzątkiem .

Kaliszok

2012-12-31 | 10:28

Chyba nie wszystko tak. Przykładowo: zaklepka to nie zasmażka ,tylko mąka z wodą dodana do zagęszczenia zupy lub sosu.

Andrzej Jaskólski

2012-12-28 | 14:57

heksa - od tej kobiety trzymaj się z daleka.

Z zachodniej

2012-12-28 | 07:10

Tej, muegli by tyż ździebkuo puoedziec cójź uo cołym diolekcie wielkuopuolskim, a ni ino uo gworze puoznajński, jokbyj ino uono buło uużywono wew Wielkuopouolsce, tej.

gwarnianin

2012-12-04 | 07:07

ale błyndów!!! np nie mówi się węborek tylko wymborek!!!

:)))

2012-11-30 | 13:03

w sieni na ryczce stoją pyry w tycce

pyra

2012-10-11 | 07:33

brechtać się - oznacza śmiać się a słówko RYLAĆ SIĘ - o przedmiocie: rozchwiany, niedokręcony np.

Andrzej

2012-09-13 | 11:27

1 - Pyrlandczyku! na odkurzacz mowi sie Elektroluks - od nazwy firmy ktora do dzis istnieje, a w Polsce poznano jej odkurzacze. Moze pomyliles "l" duszac "d"... 2 - a gdzie sa slowa na litere "a"? We wprowadzeniu jest ajzol i akuratny, a slownik zaczyna sie od "B"

muniek zynder

2012-09-13 | 11:26

Pol basa,halbowa to pol litra,szaber to kradziez. Nie pamietam tylko co dokladnie znaczylo do lospic (ospic ) ? Piszcie na mejla

tytyt

2012-07-17 | 14:45

Lola - czasami się tego używa jako określenie penisa ;DD

Renia

2012-06-29 | 07:10

A ja Konina jestem ale moja babcia Zosia była z Nekli i to od niej nauczyliśmy si e. Umyć statki - umyć naczynia (po obiedzie)

natka

2012-06-20 | 07:29

ino gibko bo mi bana pitnie - szybciej bo pociąg ucieknie :)

Agnieszka

2012-06-19 | 07:34

Moi dziadkowie mówili gwarą. A ja nawet nie świadoma byłam jak wiele słów używam na co dzień.

zakrzewianin

2012-05-28 | 09:51

A u nos to zawdy tak powiadali - Rano to trzeba krowy wydoić a potem ofutrować, późni trza drzewa narżnąć na krajzedze a późnij to je łobiot a na łobiot dało flyndzry a wczora to były kartofle polane zosou. po łobiedzie poszli my ćwikłe chakać do somsiada a na wieczur to żesmy gesi pasli za płotniu bo tam je lepszu trowa a po wiczerzy żem siedzioł w zeslu do półdziewionty a póznij żem sie sie legł na lezanke i zmówił pacirz i zasnył.

Pyrlandczyk

2012-05-16 | 07:46

Pamiętacie kto wywoził śmieci?-Gimelorz. Pod nosem wiszą-Dundle. Połapać sie w temacie- Kapnąć się. Odkurzacz- Elektroduks. Taka nie do końca piwnica, schowek w zaniżeniu- sklep. Uszuszwolone dzieci- znojdory. Tramwaj- bimba. Niski budynek z wieloma mieszkaniami- baraka. Wiele pamiętam od moich dziadków, ale i teraz idzie usłyszeć w rozmowach starszych ludzi słowa z Naszej gwary. Ja sam ich używam i wcale się tego nie wstydzę. Musimy pamiętać o Naszych korzeniach i przodkach choćby w mowie. Pyry to My. Nie ma takich drugich na świecie.

9407215 mateusz

2012-05-07 | 10:42

Jest "WIKS" a co znaczy "WIKSA/ WIXA" ???

mega

2012-05-07 | 10:41

Poprosiłem dzisiaj koleżakę z biurka naprzeciwko o oszczytko, popatrzyła na mnie jak na idotę

kienia

2012-03-21 | 08:08

a co to szajbki,redlónki

mega

2012-03-12 | 14:38

Gdzie śleperyby?

mega

2012-03-12 | 14:38

Węborek nie czasami wynborek? :D

Eda szczun, zynder z fyltra i eki Łazarza.

2012-02-27 | 10:21

Wiaruchna, tak trzymać i uzupełniać.

Uncas

2012-02-24 | 07:11

Podstawowym zwrotem w poznańskiej gwarze jest "tej" !!!!!!!!!!!!! Może przytoczę tu dowcip, po czym poznać poznanioka w Anglii ???? Otóż po poznańsku brzmi to tak : how du you du - tej

tadsyn

2012-02-17 | 08:01

A ja za młodu robiłem motorek z kurlodka (drewniana szpulka na nici), natomiast na sufit mówiło się "posoba"

Jachu

2012-02-06 | 17:53

Zadanie domowe z polaka na +

Ola

2012-01-23 | 11:33

Super na 100% dostanę 6óstkę z polskiego

Krzysztof

2012-01-13 | 08:14

a gdzie Zatrajtany-napity:D ?

Sandacz - okolice rogoźna

2011-12-22 | 09:42

Korboska - Kara boska Kipa - duży kosz (noszony na plecach) Łowies - owies Tej - Hej Sklep - piwnica Skład - Sklep:) Kocie łby - Bruk Szagować - Iść w poprzek, na skróty Fura - Ładunek słomy, siana Iść na dwór - Wychodzić na zewnątrz Wichajster - patrz klonkier Klepisko - Ubita ziemia, kiedyś służąca do młócenia zboża (pod dachem) Sąsiek (Somsiek) - Miejsce w stodole gdzie składuje się siano, słomę Rychtyk - tak, właśnie, na pewno, akurat (w sensie niedowierzania) Młócka - Bicie Szpyty - Nogi Giery - Nogi Rajzen-tasza - Torba podróżna Ryczka - Wózek z jednym koniem Rypnąć się - uderzyć się, przejechać się (np: rowerem) Laga - Kawał metalu, długa rura Obejście - Gospodarstwo Plupra - Błoto Futrować - Karmić zwierzęta Oprzęt - Poranne i wieczorne karmienie zwierząt Gable - Grabie Gajdy - Wieszaki z tyłu ciągnika Grymasy - Specjalne widły do przesypywania ziemniaków (pyr;) Klaper - Sortownik ziemniaków Klaprowanie - Sortowanie ziemniaków Niorka - Mieszanka zbożowa składająca się z owsa, jęczmienia i pszenicy Hakanie - Pielenie za pomocą haczki:) Krajzega - Piła tarczowa Sztecher - Specjalne urządzenie (ręczne) do wykopywania marchwi, buraków Ustęp - Zewnętrzna toaleta, taki drewniany Toi Toi Capieć - Śmierdzieć Kacap - Obraźliwie na starszego mężczyznę O jery (łejery) - I co z tego? (lekceważenie) Tyle póki co pamiętam. Posłucham dziadków, może coś usłyszę:)

Junek z Łodalanowa

2011-12-22 | 07:09

A jo żym dziś rano jod snelke a na łobiod miołem pyrki z myrdyrdum i żym sie tak najod, że mi chcioł bebech pynknuąć i uwlyc sie ni mógłym, ale to nic, bo wieczorym se zjodłem pore sznytek posmarowanych szmolcym ze skwiyrkami.

ZDZICHU WYNTEL (((((((((0_o)))))))) xD

2011-12-14 | 07:13

dobre do zadania domowego+

Marcin

2011-12-13 | 07:21

I przydałby się jeszcze pamperek :)

Przemyslaw

2011-11-29 | 14:12

zapomniałem dodac, że "modra kapusta" to ta fioletowa odmiana, innej nazwy nie znam.. a szmeja to osoba leworeczna

Przemek z Poznania, teraz z Leszna

2011-11-29 | 14:12

wiaruchna, łypajcie na te strone częściej! Gaska (nie gaćka) to wąskie dojscie między ulicami Glazejki to rękawiczki. Blycki to szczypce slusarskie, Modre to bielitko do prania (nie jest białe), nabrechtać sobie to "namieszać w życiorysie", Gwiazdor to ten od prezentów ale nie Mikołaj (on przychodził 6 grudnia), kiedys jednak miał strój biskupi, glozny to łydki (boli w gloznach), wymborek to wiadro, grajetko to radio, iść na migane to iść na zabawę, karuzela to ten karuzel, funcka to mała lampka, kawiorka to bułka paryska, w razie pytań przemyslaw.kozanecki@pediatra-leszno.pl

Pę:DzelLekK ;>

2011-11-29 | 08:30

dzięki za odrobienie zadania domowego ; > Pozdrawiam xD

2011-11-23 | 14:36

super strona

basik

2011-11-14 | 08:46

strona jest s u p e r .dzieki za przypomnienie tej słodkiej mowy. Urodzilam sie w Poznaniu,mieszkałam koło Wronek ,a od 35 -ciu lat mieszkam na slasku,ale po kilku zdaniach poznaje naszych z Pyrlandii.pozdrawiam

nata xD

2011-10-17 | 10:28

super dzieki temu moge odrobić zadanie domowe dziex a i żal mi tych co mówią ze to jest żalowe

Gnieźnianka

2011-09-19 | 10:59

A harenda? (kradzież owoców/warzyw z cudzych ogródków/działek) A ryczka? (małe drewniane krzesełko bez oparcia). Kocham Wielkopolskę!!!

Ela z Poznania

2011-09-15 | 07:03

jeszcze szwambka ( gąbka ), giry ( nogi) i lompki (ubrania) !!!

językoznawca

2011-07-14 | 14:01

błędy z powyższych (to, że mama mówi, nie znaczy, że to jest poznańska gwara): ino - slązackie jo - mazurskie wichajster - mazowieckie pęchcić - rownież jeść coś ukradkiem (poznańskie) dutki - dokładnie: drobne pieniądze, monety (poznańskie) szkieł - słowo potoczne, nie jest lokalnie gwarowe bambosze - słowo potoczne, nie jest lokalnie gwarowe jucha - słowo potoczne, nie jest lokalnie gwarowe

Mycha z Pyrlandii

2011-07-14 | 14:00

Mycha 2011-07-14 12:58 dodac: kluchy na łachu - kluski na parze, dydek - smoczek , zmierzglok - umolny , uciążliwy

green_gi

2011-06-27 | 11:09

Ja pochodzę z okolic Leszna i u nas mówiło się "gaćka'' na taką boczną uliczkę, a tego w tym spisie nie zauważyłam, używało się też "ino" co można przetłumaczyć na- tylko.

ktoś to

2011-06-27 | 11:08

bardzo fajna strona

MM

2011-06-13 | 11:02

a gdzie uliczka? - furtka

Bodek

2011-06-06 | 11:21

Witam! Moja mama zawsze mówiła co ty tam "PĘCHCISZ" tj. szukasz. Pochodziła z Iwna. Wiem iż w Poznaniu też używano tego słowa.

ja

2011-06-06 | 10:30

brakuje: fyrtel wiara sklep sklad eka - to rejon - "w tamtych ekach" wichajster

trafish

2011-05-31 | 09:56

a gdzie pacięga i papudrok ? pozdrawiam Bugaj/Jerzykowo

Edyta

2011-05-12 | 07:19

Moja babcia do dziś mówi, że idzie ofutrować kury.

kasia

2011-04-27 | 15:18

ostrzytko, naramki, nadusić, siateczki... troche brakuje, ale szkoda, że tu nie dotarłam zaczynając studia w poznaniu - uniknęłabym kilku wpadek, które zaliczyłam przyjeżdżając do wlkp :)

Rosie

2011-04-26 | 07:45

pieniądze to bejmy,ale tyż dutki

Mieszkanka Starej Krobi

2011-04-20 | 08:53

Bardzo ciekawa strona a gwara biskupiańska czasem jeszcze gości w mojej 4-pokoleniowej rodzinie :-)

elzbieta schulz

2011-03-29 | 13:11

zapomniano o slowie gwiazdor,ja pochodze z kociewia i u nas tez gwiazdor przynosi prezenty pod choinke

Anka z płed Rawicza

2011-03-21 | 10:11

Witecie Poznanioki.Kurde nie wiym czymu wszyndzie słchać mowe gwarowum , a my się w poznańskiym zaczynumy ji wstydzić . Zaś nasze dzieci , a już wnuki napewno nie bydum nic umieć po naszymu . Zróbma cłeś z tym

Poznanianka z Warszawy

2011-03-09 | 07:34

chyba jeszcze zapomniano o FLEPACH to są dokumenty, ale strona super i wszystko się przypomina, bo tu wiara tak nie gada.

Poznaniok

2011-03-09 | 07:33

Jo kochum gware Poznańskum jestym Poznaniokiym i byde tak godoł :D Gwara Poznańsko Najlypszo jeee !!!!

ktos

2011-02-28 | 10:22

ta strona jest swietna

Tośka

2011-02-25 | 07:07

To jest Ekstra! Nie wiedziałam o tyluuuuu rzeczach. Dzięki takim stronom odkrywam piękno polskiej kultury, gwary. Pozdrawiam wszystkich co to Lubią!!!!

Natalia

2011-02-14 | 17:40

Tak ja również uwielbiam swoja Poznańską gwarę. Poznaniacy żądzą !

jakis ktos

2011-02-14 | 17:40

żgajek? ludzie szczun to jest chlopak!

Bart

2011-01-27 | 13:59

dość mam komentarzy typu "żal mi tego" ta strona jest bardzo fajna i dostałem 6 z pracy domowej

Pan cha cha

2011-01-27 | 13:59

jak posłuchałem tych blubr starego marycha mało się nie posikałem

dx

2011-01-10 | 10:47

nie wiem kto tak godo, ale brecham sie na maksa czytajac to.

anka

2010-12-21 | 08:04

hmm...od kiedy dutki to bejmy...

wkp

2010-12-10 | 12:37

super

RiDiK!!!

2010-12-08 | 08:08

thx za zadanie xDDD;PPPP

zenek

2010-12-07 | 14:02

a halbka to pół litra... w monopolowym.

zenek

2010-12-06 | 14:50

Ady nie dryzdaj bo ci wytrajtam i się rozpękniesz na dwie pulewy..... Takie pamiętam...

zenek

2010-12-06 | 14:50

Pieniądze to bejmy....

Justyna Karolewska

2010-11-10 | 07:06

no dzięki temu mam na konkurs prace zrobioną o gwarze wielkopolskiej i ciekawe które miejsce zajmę?

co cie to

2010-11-09 | 08:28

dzięki temu mam szóstkę z zadania ;d *-*

wielkopolanka

2010-11-08 | 07:46

Nie jestem z Poznania ale z Wielkopolski. Ta gwara jest tak rodowita dla wielkopolan, ze jak pojechaam na studia do opola, to wydawalo mi sie, ze reszta mowi bez sensu

Anna Mosiewicz, Koszalin, była mieszkanka Wildy

2010-10-12 | 07:19

Pamiętam słówo : SZKIEŁ - oznaczało milicjanta :)

Sandacz - okolice rogoźna

2010-08-10 | 08:58

Wiara nie gajory swoje blubry majom. - Ludzie nie gęsi swój język (mowę) mają.

Rasowa Pyra

2010-08-09 | 09:10

Ej Gaba wcale nie wiele ;p malo kto zna z pozna Poznania te słowa MOZE niektore ale napewno nie wiekszosc , a w ogole to jeszcze wuchte slow bym tu dodala bo to nie wszystkie :d

gabAAAAA

2010-06-11 | 08:33

Wiele z tych słów znane są w całej polsce... Tylko, że niektórzy muszą nam z "zachodu" na ten "wschód" "przynieść" te słownictwo... jak zauwarzyłam to ta gwara nie jest taka zła, a najbardziej podoba mi się określenie wuchta wiary [czyt. dużo ludzi]... A gzik to chyba najśmieszniejsze określenie, bo tylko w Poznaniu się o tym mówi.... Miłego;*:*;*

sylwia

2010-05-17 | 08:51

Super to jest :)

heraika

2010-05-17 | 08:49

niestety niektóre "tłumaczenia" są dość naciagnięte, bo np. rzadko mówi sie o rzecz."futer" tylko "futrować" czyli zajadać, az sie uszy trzesą :) podobnie z chlapą-czyli breją snieżną :) no i gdzie WICHAJSTER??

Poznanianka

2010-05-10 | 08:07

A gdzie bambosze( kapcie domowe) i jucha( krew)

Rodowita Poznanianka

2010-05-10 | 08:07

Brechtać to znaczy śmiać się

babunia

2010-05-10 | 08:05

ZAL ZAL mi tego

misiu

2010-04-16 | 08:12

bardzo fajne i ciekawe dzięki temu odrobiłem zadanie

Netulina

2010-03-22 | 15:30

Fajnie. Uwielbiam moją poznańską gwarę ;)

Słodka Nati

2010-03-19 | 08:01

Ale to fajne bardzo mi się podobało i dzięki temu odrobiłam zadanie i myślę że będzie na szustkę

Michał

2010-03-15 | 08:05

niesamowite że ciągle się używa wielu z tych słów

Michasia

2010-03-01 | 08:21

o zal mi tego

Dodaj komentarz

Do wiadomości redakcji (nie będzie publikowany)

Kod z obrazka:

Partnerzy

  • Radio Merkury
  • Głos Wielkopolski
  • Nasze miasto